Cảm nhận và khai mở bản thân với kiến thức BRM & Leadership

Mô hình trưởng thành mối quan hệ là gì? Mô hình trưởng thành mối quan hệ (Relationship Maturity Model) mô tả 5 cấp độ của mối quan hệ giữa một đơn vị cung cấp – như phòng CNTT – và đối tác kinh doanh: từ phản ứng ngẫu nhiên, nhận việc theo yêu cầu, đến cố vấn tin cậy và đối tác chiến lược. Mỗi cấp độ cao hơn đòi hỏi nhiều niềm tin hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn.

— BRM & Leadership —

BRM&L ngay từ ban đầu tiếp cận với môn học trong tâm tưởng nghĩ đơn giản là hướng dẫn kỹ năng quản lý, giao tiếp trong đội nhóm, công ty và cung cấp kiến thức hoặc các hint, tips để các cá nhân thực hành, áp dụng tại công sở. Khi đọc sâu hơn, tìm hiểu sâu hơn thì mới thấy không phải vậy, hàm chưa trong đó rất nhiểu điều từ việc làm sao để hiểu, để gắn kết nhưng cá nhân trong tập thể, mối quan hệ đối tác đồng nghiệp mà còn là xây dựng niềm tin, sự tin tưởng từ chính sự chân thành, từ cái tâm của mình.

1. Lý thuyết Relationshipism

Tiếp cận với lý thuyết từ những ví dụ rất gần gũi về chính tổ chức nơi mỗi cá nhân làm việc, tôi thấy mình cũng đã có những mối quan hệ tuyệt với với đồng nghiệp, với anh em. Ở đó tôi nhìn thấy sự tin tưởng, tôn trọng và đồng hành. Nhìn rộng ra thì các mối quan hệ tốt đẹp như vậy chính là nền tảng tạo ra giá trị cho tổ chức. Không chỉ tập trung vào kết quả công việc mà còn nhấn mạnh rằng chính sự gắn kết, tin tưởng và thấu hiểu mới là yếu tố bền vững giúp doanh nghiệp phát triển.

2. Triple Bottom Line

Trước kia nói về doanh nghiệp và mục tiêu cao nhất của một doanh nghiệp luôn nghĩ đến là lợi nhuận, nhưng qua môn học này tôi được tiếp cận với một tư duy khác, một bức tranh rộng lớn hơn, mới vẻ hơn và ý nghĩa hơn. Từ People, Purpose, Planet nhìn lại chính tổ chức nơi mình làm việc tôi tự thấy tự hào. Vì chính trong đường lỗi, chủ trương nơi mình làm việc những anh, chị lãnh đạo đi trước đã đưa các yêu tố này trở thành nên tảng cốt lõi cho công ty.

Một tổ chức tồn tại không chỉ để kiếm lợi nhuận, mà còn để tạo ra ý nghĩa cho nhân viên, khách hàng, và xã hội và có những giá trị hữu hình – vô hình, có thể đong đếm được hoặc không thể đong đếm mà công ty đang đầu tư vào đó cho 1 mục đích lâu dài hướng tới giá trị bền vững.

3. Relationship Maturity Model – mô hình trưởng thành mối quan hệ

Mô hình năm cấp độ trưởng thành của mối quan hệ cho tôi góc nhìn sâu sắc về sự tiến triển của lòng tin và giá trị mang lại. Trước và ngay khi bắt đầu học tôi vẫn nghĩ mình có mối quan hệ khá ra gì và này nọ. Nhưng khi tiếp cận với các mức độ và soi lại thì không hẳn là đã tốt và tất cả cũng chưa tốt như mình nghĩ.

Việc xây dựng, vun đắp các mối quan hệ với đồng nghiệp, đối tác không thể một sớm một chiều mà đạt ngay đến mức quan hệ chiến lược. Mỗi bước trưởng thành trong các tầng quan hệ đều là quá trình nuôi dưỡng niềm tin, trao cho nhau sự tin cậy để cùng vun đắp mối quan hệ.

Bên cạnh đấy cùng các công cụ như RSOAP, RIP. Chúng giúp tôi nhìn nhận rõ ràng hơn về việc xây dựng quan hệ giữa các team trong tổ chức: từ mức độ cơ bản (chỉ phối hợp vì nhiệm vụ) đến mức độ trưởng thành hơn (cùng chia sẻ mục tiêu và đồng sáng tạo giá trị).

4. Drive Value Framework

Khi đã có những công cụ sắc bén, có tư duy, kế hoạch thực hiện các bước thì một phần quan trọng không kém đó là làm sao để thúc đẩy các giá trị vừa xây dựng, kiến tạo đó sẽ phát triển, mang đến kết quả tuyệt vời. Với việc tạo thành khung tư duy và thực hành giúp tổ chức định nghĩa, đo lường, hiện thực hóa và tối ưu giá trị từ các sáng kiến, dự án và đầu tư. Ở đó BRM không tự tạo ra giá trị, mà là người dẫn dắt để giá trị được phát hiện (discovery) – hiện thực hoá (realization) – tối ưu (optimization).

5. Leadership

Với Leadership không chỉ nằm ở mỗi kỹ năng hay quyền lực mà còn là nghệ thuật dắt sự thay đổi, bằng cách làm việc cùng người khác, vì một mục đích chung và mang lại giá trị bền vững. Đó là cách một người lãnh đạo xây dựng niềm tin với mọi người, nuôi dưỡng văn hóa và dẫn dắt tập thể đi đến thành công.

Hoàng Gia Quốc – SS09HN

Mô hình trưởng thành mối quan hệ gồm những cấp độ nào?

Theo BRM Institute – tổ chức phi lợi nhuận phát triển bộ tri thức về quản trị quan hệ kinh doanh – mô hình trưởng thành mối quan hệ (Relationship Maturity Model) chia mối quan hệ giữa đơn vị cung cấp và đối tác kinh doanh thành 5 cấp độ. Mỗi cấp độ thể hiện mức niềm tin và giá trị mà hai bên tạo ra cho nhau.

Điểm quan trọng nhất của mô hình trưởng thành mối quan hệ: không thể nhảy cóc. Như anh Quốc chia sẻ, vun đắp quan hệ không thể một sớm một chiều mà đạt ngay mức chiến lược. Mỗi cấp độ là một nấc niềm tin phải được xây dựng bằng kết quả và sự chân thành.

BRM Institute cũng đưa mô hình trưởng thành mối quan hệ vào nhóm công cụ xây dựng quan hệ đối tác, cùng với RSOAP (Relationship Strategy on a Page – chiến lược quan hệ trên một trang) mà tác giả nhắc tới. Bạn có thể đọc thêm về cách BRM Institute dùng mô hình trưởng thành mối quan hệ để đo lường giá trị BRM.

Vì sao người lãnh đạo công nghệ cần mô hình trưởng thành mối quan hệ?

Nhiều phòng CNTT làm việc rất chăm chỉ nhưng vẫn bị nhìn như “bộ phận nhận việc”. Mô hình trưởng thành mối quan hệ giải thích vì sao: chăm chỉ ở cấp order taker không tự động đưa đội ngũ lên cấp trusted advisor. Muốn lên cấp, cần thay đổi cách tham gia – hiểu nghiệp vụ, chủ động đề xuất, và cùng đo lường giá trị.

Với người lãnh đạo công nghệ, mô hình trưởng thành mối quan hệ là một tấm gương soi. Nó giúp trả lời câu hỏi khó: đội ngũ của mình đang thực sự ở cấp nào trong mắt khối kinh doanh, chứ không phải ở cấp mà mình nghĩ. Đó cũng chính là “cú giật mình” anh Quốc kể lại khi soi các mối quan hệ của mình theo từng cấp độ.

Câu chuyện chuyển mình từ người nhận yêu cầu sang đối tác cũng được kể chi tiết trong bài từ “order taker” đến “đối tác”: hành trình chuyển hóa với BRM. Muốn rèn kỹ năng nền tảng cho từng cấp độ, có thể đọc thêm về năng lực xây dựng mối quan hệ và đội ngũ và giao tiếp phi bạo lực – nói thẳng mà không làm tổn thương.

Từ Relationshipism đến Drive Value: các khái niệm nối với nhau thế nào?

Năm khái niệm trong bài không đứng riêng lẻ. Có thể đọc chúng như một chuỗi logic: Relationshipism nói rằng giá trị bắt đầu từ mối quan hệ; Triple Bottom Line mở rộng định nghĩa về giá trị; mô hình trưởng thành mối quan hệ cho biết mối quan hệ đang ở đâu; Drive Value Framework cho biết cách biến quan hệ thành giá trị; và Leadership là năng lực dẫn dắt cả hành trình đó.

Relationshipism → mô hình trưởng thành mối quan hệ: nếu mối quan hệ là nền tảng của giá trị, thì cần một cách để đo độ vững của nền tảng đó. Mô hình trưởng thành mối quan hệ chính là thước đo ấy.

Mô hình trưởng thành mối quan hệ → Drive Value: ở cấp order taker, giá trị chỉ được “giao”; ở cấp strategic partner, giá trị được phát hiện, hiện thực hoá và tối ưu cùng nhau – đúng ba giai đoạn discovery, realization, optimization tác giả nêu.

Drive Value → Leadership: đi từ cấp này lên cấp khác của mô hình trưởng thành mối quan hệ đòi hỏi dẫn dắt sự thay đổi – thay đổi cách làm việc của chính đội mình và cả cách đối tác nhìn đội mình.

Lộ trình nâng cấp mối quan hệ cho đội ngũ CNTT

Dựa trên mô hình trưởng thành mối quan hệ, đội ngũ CNTT có thể đi từng bước như sau – mỗi bước giữ được trước khi sang bước tiếp theo.

Bước 1 – Ổn định dịch vụ: làm tốt và đều đặn những gì đã cam kết. Không có nền tảng này, mọi nỗ lực lên cấp đều thiếu thuyết phục.

Bước 2 – Hiểu nghiệp vụ của đối tác: dành thời gian tìm hiểu mục tiêu, áp lực và chỉ số của khối kinh doanh. Đây là điều kiện để chuyển từ service provider lên trusted advisor.

Bước 3 – Chủ động đề xuất: mang tới những ý tưởng cải tiến dựa trên công nghệ mà đối tác chưa nghĩ tới, kèm cách đo lường giá trị rõ ràng.

Bước 4 – Cùng hoạch định: tham gia vào kế hoạch chiến lược của đối tác, cùng đặt mục tiêu và cùng chịu trách nhiệm về kết quả – cấp cao nhất của mô hình trưởng thành mối quan hệ.

Câu hỏi thường gặp về mô hình trưởng thành mối quan hệ

Mô hình trưởng thành mối quan hệ là gì?

Là mô hình 5 cấp độ (Ad hoc, Order taker, Service provider, Trusted advisor, Strategic partner) mô tả mức niềm tin và giá trị trong quan hệ giữa đơn vị cung cấp – như phòng CNTT – và đối tác kinh doanh.

Relationship Maturity Model có phải là mô hình trưởng thành mối quan hệ?

Đúng. Relationship Maturity Model là tên tiếng Anh; trong cộng đồng BRM, mô hình trưởng thành mối quan hệ được dùng để đánh giá và nâng cấp quan hệ đối tác.

BRM là gì?

BRM (Business Relationship Management) là năng lực và vai trò kết nối đơn vị cung cấp với đối tác kinh doanh để phát hiện, hiện thực hoá và tối ưu giá trị – như anh Quốc mô tả qua Drive Value Framework.

RSOAP là gì?

RSOAP (Relationship Strategy on a Page) là công cụ tóm tắt chiến lược quan hệ với một đối tác trên một trang, giúp cả hai bên thấy rõ mục tiêu và bước tiếp theo.

Làm sao biết mối quan hệ đang ở cấp nào?

Hãy nhìn hành vi thực tế: chỉ liên lạc khi có sự cố là cấp thấp; được mời tham gia từ sớm vào quyết định là dấu hiệu trusted advisor; cùng đặt mục tiêu là strategic partner.

Có thể nhảy thẳng lên cấp đối tác chiến lược không?

Gần như không. Mỗi cấp trong mô hình trưởng thành mối quan hệ là một nấc niềm tin phải được xây dựng bằng kết quả, nên cần đi từng bước.

Triple Bottom Line liên quan gì đến BRM?

Triple Bottom Line mở rộng định nghĩa giá trị vượt ra ngoài lợi nhuận. Với BRM, điều này nhắc rằng giá trị của một mối quan hệ không chỉ đo bằng tiền.

VỀ TÁC GIẢ

Hoàng Gia Quốc

Team Leader · TPBank

Hạt giống mùa 9 · Hà Nội · Ban huấn luyện ITSM

Xem hồ sơ thành viên →

Nguồn: Digital Leaders Publishing Club — bài gốc (tác giả: Hoàng Gia Quốc — @quoc0407 trên forum). Bản quyền thuộc tác giả gốc.