Tầm nhìn chuyển đổi số và đồng đội Voyager: cảm nhận sau hành trình DITS

Những cánh phượng đỏ rực đã bắt đầu rơi, trải kín một góc sân trường, như vẽ lên bức tranh sống động của mùa hè đang đến gần. Trong khung cảnh ấy, hình ảnh một bé con lặng lẽ bước quanh sân, ánh mắt dõi theo từng chùm hoa đỏ thắm, khiến mình bất giác lắng lòng. Mùa hè đã về – một dấu mốc nhẹ nhàng mà thiêng liêng, khép lại một chặng đường nỗ lực không ngừng nghỉ.

Mình nhìn lại hành trình của chính mình: một tháng đồng hành cùng môn học Digital & IT Strategy (DITS), một tháng miệt mài cùng những trang tài liệu, những buổi thảo luận sôi nổi, những đêm khuya chắt lọc từng ý tưởng… để rồi nhận ra, mình đã thực sự thay đổi. Giống như từng cánh phượng cháy rực dưới ánh nắng hè, mình cũng đã bùng cháy theo cách riêng – âm thầm nhưng mãnh liệt.

1. Tất cả bắt đầu từ “Vision” – Tầm nhìn

Giữa thời đại chuyển động không ngừng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nơi mọi thứ đều có thể thay đổi chỉ sau một cái chớp mắt, “tầm nhìn” không chỉ là kim chỉ nam mà còn là niềm tin của mỗi tổ chức. Mình vẫn nhớ rõ cảm xúc nghẹn ngào trong một buổi học, khi coach chia sẻ về những tầm nhìn không đơn thuần là lý thuyết – mà là lời nhắn gửi chân thành: “Chúng ta muốn trở thành ai trong tương lai?”

Tầm nhìn ấy không phải chỉ để nhớ, mà để sống cùng. Và chính lúc ấy, mình chợt thấy một điều kỳ diệu: mình không chỉ học kiến thức, mà đang học cách nhìn xa hơn, sống có lý tưởng hơn.

2. Hành trình đến tương lai – không dễ, nhưng xứng đáng

Làm thế nào để tổ chức tiến bước trên con đường chuyển đổi số? Tập trung vào điều gì – sự thấu hiểu khách hàng hay tối ưu vận hành? Những câu hỏi ấy mở ra hàng loạt tranh luận, phản biện, và cả những băn khoăn chưa có lời giải. Nhưng chính nhờ vậy, mình và cả team đã cùng nhau học cách đối diện, bóc tách vấn đề, và rồi tìm ra ánh sáng trong mê cung của sự phức tạp.

Trên hành trình ấy, mình học được một điều quý giá: không phải cứ tiến lên là tốt – mà đôi khi, cần dừng lại để lắng nghe, để điều chỉnh, để trưởng thành.

Sau 1 tháng, mình cảm thấy mình đã thực sự “transform” – không chỉ học kiến thức mới, mà còn có được một góc nhìn khác về những điều tưởng như đã quá quen thuộc. Mỗi buổi học, mỗi lần thảo luận, mỗi lần tranh luận – đều như một cú hích giúp mình bước ra khỏi giới hạn của chính mình. Và mình biết, đây mới chỉ là khởi đầu cho một hành trình đổi mới dài lâu.

PS: Gửi đến Voyager – những người bạn đồng hành tuyệt vời

Mình thấy mình thật may mắn khi được là một phần của team Voyager. Mỗi người một màu sắc, một góc nhìn, nhưng khi ghép lại với nhau – lại tạo thành một tổng thể hài hòa, đa chiều và mạnh mẽ. Có lúc tưởng như không có đường về, có lúc hoang mang trước thử thách, nhưng chúng ta đã không bỏ cuộc. Và cuối cùng, như những người du hành trên một con tàu, chúng ta đã cùng nhau đi đến đích – nơi mà chúng tôi đã đặt ra từ ngày đầu.

Cảm ơn hành trình này – vì đã cho bản thân mình cơ hội được trưởng thành trong tư duy, và trưởng thành trong chính con người mình.

Nguyễn Việt Tùng – Hạt giống mùa 09

Đơn vị công tác: SCC

Vị trí: Engineering Lead

Tầm nhìn chuyển đổi số là gì?

Tầm nhìn chuyển đổi số là bức tranh mô tả tổ chức sẽ tạo ra giá trị như thế nào trong tương lai nhờ công nghệ số: khách hàng được phục vụ ra sao, cách vận hành thay đổi thế nào, và tổ chức khác biệt với đối thủ ở điểm nào. Nó trả lời câu hỏi “chúng ta muốn trở thành ai” trước khi trả lời “chúng ta dùng công nghệ gì”.

Trong chia sẻ của anh Việt Tùng, tầm nhìn không phải là khẩu hiệu treo tường mà là thứ để “sống cùng”: mỗi quyết định trong hành trình đều được soi chiếu xem có đưa tổ chức đến gần tương lai đã vẽ ra hay không.

Vì sao tầm nhìn chuyển đổi số phải đi trước công nghệ?

Khi công nghệ đi trước, tổ chức dễ rơi vào vòng lặp mua công cụ mới rồi tìm cách dùng. Khi tầm nhìn chuyển đổi số đi trước, công nghệ trở thành phương tiện được chọn có chủ đích, phục vụ một mục tiêu mà cả đội ngũ cùng hiểu.

Tầm nhìn cũng là điểm tựa khi hành trình gặp khó. Như anh Việt Tùng chia sẻ, con đường đến tương lai “không dễ, nhưng xứng đáng”; chính tầm nhìn chung giúp đội ngũ không bỏ cuộc giữa chừng.

Với người làm công nghệ, hiểu tầm nhìn chuyển đổi số còn giúp đưa ra những quyết định kỹ thuật đúng hướng: chọn kiến trúc, nền tảng hay cách tổ chức dữ liệu đều dễ dàng hơn khi biết rõ tổ chức đang muốn đi đâu và vì sao.

5 bước xây dựng tầm nhìn chuyển đổi số cho tổ chức

Bước 1 – Hiểu khách hàng và thị trường. Tầm nhìn chuyển đổi số bắt đầu từ việc hiểu khách hàng đang thay đổi thế nào và đối thủ đang làm gì.

Bước 2 – Đánh giá hiện trạng. Nhìn thẳng vào năng lực con người, quy trình, dữ liệu và công nghệ hiện có để biết khoảng cách cần lấp.

Bước 3 – Vẽ bức tranh tương lai. Mô tả ngắn gọn, cụ thể giá trị tổ chức sẽ tạo ra; tránh những cụm từ chung chung ai cũng nói được.

Bước 4 – Xây lộ trình và ưu tiên. Chia tầm nhìn chuyển đổi số thành các giai đoạn, sáng kiến và chỉ số đo, gắn với nguồn lực thật.

Bước 5 – Truyền thông và cùng sống với tầm nhìn. Lặp lại tầm nhìn trong mọi cuộc họp, quyết định và câu chuyện thành công để đội ngũ biến nó thành của mình.

Những sai lầm thường gặp khi xây dựng tầm nhìn

Viết tầm nhìn quá chung chung. Những cụm từ như “dẫn đầu công nghệ” hay “số hoá toàn diện” không giúp ai biết phải làm gì vào sáng thứ Hai. Tầm nhìn cần đủ cụ thể để đội ngũ hình dung được khách hàng sẽ trải nghiệm điều gì khác đi.

Bắt đầu từ công cụ thay vì từ khách hàng. Khi câu chuyện mở đầu bằng tên một nền tảng hay một xu hướng công nghệ, tổ chức dễ quên mất mình đang giải bài toán cho ai.

Chỉ ban lãnh đạo biết. Một tầm nhìn không được chia sẻ sẽ không được thực thi. Cách kiểm tra đơn giản là hỏi một nhân viên bất kỳ xem tổ chức đang hướng tới đâu.

Không gắn với nguồn lực. Tầm nhìn đẹp nhưng ngân sách, nhân sự và thời gian vẫn dành cho việc cũ thì sớm muộn sẽ bị bỏ quên.

Không bao giờ xem lại. Thị trường và công nghệ thay đổi nhanh; tầm nhìn cần được kiểm chứng thay vì giữ nguyên chỉ vì đã được công bố.

Dấu hiệu của một tầm nhìn chuyển đổi số tốt

Rõ ràng: đọc một lần là hiểu tổ chức muốn tạo ra giá trị gì, cho ai.

Truyền cảm hứng: đủ lớn để đội ngũ muốn theo đuổi, như cách nhóm Voyager cùng nhau đi qua những tuần học căng thẳng của DITS.

Đo lường được: có thể chuyển thành mục tiêu và chỉ số trong lộ trình chuyển đổi số.

Được sống cùng: xuất hiện trong các quyết định hằng ngày, không chỉ trong bản trình bày đầu năm.

Thuật ngữ liên quan đến tầm nhìn chuyển đổi số

Vision (tầm nhìn): hình ảnh tương lai tổ chức muốn đạt tới; điểm xuất phát của chiến lược.

Roadmap (lộ trình): chuỗi giai đoạn và sáng kiến nối hiện tại với tầm nhìn chuyển đổi số.

Gap analysis (phân tích khoảng cách): so sánh hiện trạng với trạng thái mong muốn để xác định việc cần làm.

Architecture Vision: giai đoạn đầu của phương pháp phát triển kiến trúc trong TOGAF của The Open Group, nơi tầm nhìn kinh doanh được chuyển thành tầm nhìn kiến trúc.

Tầm nhìn là bước đầu tiên trong 6 bước xây dựng chiến lược. Xem tiếp các bước còn lại trong cẩm nang chiến lược chuyển đổi số dành cho người lãnh đạo.

Câu hỏi thường gặp về tầm nhìn chuyển đổi số

Tầm nhìn chuyển đổi số khác gì chiến lược chuyển đổi số?

Tầm nhìn trả lời “chúng ta muốn đến đâu”; chiến lược trả lời “chúng ta đi bằng cách nào”. Không có tầm nhìn chuyển đổi số rõ ràng, chiến lược dễ trở thành danh sách dự án rời rạc.

Ai nên tham gia xây dựng tầm nhìn chuyển đổi số?

Ban lãnh đạo dẫn dắt, nhưng nên có tiếng nói của khối nghiệp vụ, công nghệ và cả những người trực tiếp phục vụ khách hàng. Tầm nhìn càng có nhiều người cùng tạo ra, càng dễ được “sống cùng”.

Người làm kỹ thuật học được gì từ việc xây dựng tầm nhìn chuyển đổi số?

Như anh Việt Tùng chia sẻ, đó là cách nhìn công việc kỹ thuật trong bức tranh lớn của tổ chức – bước chuyển quan trọng từ người giỏi chuyên môn sang người dẫn dắt.

Môn DITS giúp gì cho việc xây dựng tầm nhìn chuyển đổi số?

Digital & IT Strategy (DITS) đưa học viên đi qua cả hành trình: từ tầm nhìn, phân tích hiện trạng đến lộ trình chuyển đổi số, trên một tình huống doanh nghiệp cụ thể và theo nhóm.

Bao lâu nên xem lại tầm nhìn chuyển đổi số một lần?

Tầm nhìn có tính dài hạn, nhưng nên được kiểm chứng định kỳ cùng chu kỳ kế hoạch của tổ chức, hoặc khi thị trường và công nghệ có thay đổi lớn. Mỗi lần xem lại, hãy đối chiếu với kết quả thực tế để quyết định giữ nguyên, điều chỉnh hay viết lại tầm nhìn cho phù hợp với giai đoạn mới của tổ chức.

Doanh nghiệp nhỏ có cần tầm nhìn chuyển đổi số không?

Có. Quy mô nhỏ càng cần tập trung nguồn lực vào đúng việc; một tầm nhìn chuyển đổi số ngắn gọn giúp chủ doanh nghiệp chọn đầu tư nào trước, đầu tư nào chưa cần.

Làm sao biết tầm nhìn đang được “sống cùng”?

Khi đội ngũ tự dùng tầm nhìn để giải thích lựa chọn của mình, khi các cuộc họp ưu tiên dự án nhắc lại mục tiêu chung, và khi người mới vào tổ chức sớm hiểu mình đang góp phần vào điều gì.

Học viên làm việc nhóm thế nào khi xây dựng tầm nhìn trong DITS?

Mỗi nhóm nhận một tình huống doanh nghiệp, cùng phân tích, tranh luận và trình bày trước Ban huấn luyện. Như nhóm Voyager của anh Việt Tùng, có những buổi họp trực tiếp kết hợp trực tuyến để kịp tiến độ – chính quá trình ấy rèn khả năng biến tầm nhìn thành kế hoạch chung.

Tầm nhìn chuyển đổi số có cần gắn với chỉ số đo lường không?

Có. Tầm nhìn chuyển đổi số mô tả đích đến, còn chỉ số cho biết tổ chức đang tiến gần hay xa đích đến đó. Các chỉ số nên phản ánh giá trị cho khách hàng và kết quả kinh doanh, không chỉ số dự án công nghệ đã hoàn thành.

Nếu tầm nhìn chuyển đổi số chưa rõ, nên bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ những câu hỏi đơn giản: khách hàng của chúng ta sẽ cần gì trong ba đến năm năm tới, điều gì khiến họ chọn chúng ta, và công nghệ số có thể giúp tạo ra trải nghiệm đó như thế nào. Trả lời trung thực những câu hỏi này là bước đầu tiên để định hình tầm nhìn.

VỀ TÁC GIẢ

Nguyễn Việt Tùng

Software Engineer Lead · SCC

Xem hồ sơ thành viên →