Trang chủ Góc nhìn chuyên gia IT cost center đến profit center: hành trình chuyển mình của bộ phận IT nội bộ

IT cost center đến profit center: hành trình chuyển mình của bộ phận IT nội bộ

50 views

TRẢ LỜI NHANH

IT cost center là gì? IT cost center là cách doanh nghiệp nhìn bộ phận IT như một trung tâm chi phí: chỉ tiêu ngân sách, không tạo ra giá trị đo được. Để thoát khỏi vị trí đó, IT cần vận hành như một nhà cung cấp dịch vụ: coi người dùng là khách hàng, cam kết SLA, đo mức hài lòng và chứng minh giá trị bằng số liệu.

TÓM TẮT Ý CHÍNH

  • Bộ phận IT của một công ty du lịch vài trăm nhân viên bị ban lãnh đạo xem là IT cost center: ticket chất đống, không có SLA, không có cách đo chất lượng.
  • Bước ngoặt là thay đổi tư duy: coi các phòng ban là khách hàng và thiết kế lại hành trình trải nghiệm dịch vụ IT (customer journey trong ITSM).
  • Năm cải tiến cụ thể: hệ thống ticketing và phân cấp hỗ trợ L1–L3, SLA và KPI rõ ràng, chatbot AI, cổng tự phục vụ, khảo sát NPS sau mỗi yêu cầu.
  • Giai đoạn khó nhất là sự kháng cự từ chính đội IT, từ người dùng và áp lực so sánh với thuê ngoài từ ban giám đốc.
  • Kết quả sau vài tháng: số ticket chờ quá 24 giờ giảm hơn 70%, NPS chuyển từ âm sang dương, IT được nhìn nhận như đối tác chiến lược.

Bài viết là bài thu hoạch của anh Hùng Lê, học viên Hạt giống lãnh đạo số mùa 8 tại Hà Nội, sau chủ đề huấn luyện Quản trị dịch vụ CNTT (ITSM). Ban biên tập giữ nguyên câu chuyện của tác giả, bổ sung phần tóm tắt, câu hỏi thường gặp và tài liệu đọc thêm. “To The Moon” là tên gọi tác giả dùng cho doanh nghiệp trong bài.

IT cost center đến profit center – infographic 5 cải tiến, kết quả và 4 thách thức của bộ phận IT nội bộ

Bối cảnh: khi IT bị xem là cost center

To The Moon là một công ty du lịch với vài trăm nhân viên, trải rộng tại nhiều quốc gia và làm việc trong những múi giờ khác nhau. Hằng năm, chúng tôi phục vụ hàng chục nghìn lượt khách đến từ khắp nơi trên thế giới, tạo dựng uy tín nhờ chất lượng dịch vụ du lịch tuyệt vời. Tuy nhiên, sau tấm màn hào nhoáng của sự hài lòng từ phía khách hàng, bộ phận IT nội bộ lại đang đối mặt với vô vàn khó khăn, trở thành nỗi thống khổ cho chính nhân viên công ty.

Với số lượng yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật “khổng lồ” – từ việc đặt lại mật khẩu, lỗi hệ thống, đến các vấn đề phức tạp trên hạ tầng – IT thường xuyên ở trong trạng thái “quá tải”. Chưa có quy định SLA (Service Level Agreement) rõ ràng, không có cơ chế đo lường chất lượng hay năng suất làm việc, cũng thiếu công cụ giám sát. Mọi thứ vận hành một cách “tùy hứng”, nên ticket chất đống, email chồng chất, nhân viên gọi điện hàng ngày nhưng ít được phản hồi kịp thời.

Ban lãnh đạo nghi ngờ năng lực của IT: “Lúc nào cũng thấy các bạn kêu bận, nhưng kết quả thì không thấy”. Từ góc nhìn của doanh nghiệp, IT đang chi tiêu quá nhiều mà không mang lại giá trị cụ thể nào. Họ coi bộ phận IT như một “thùng rỗng kêu to” – chất lượng dịch vụ kém, lại tiêu tốn ngân sách lớn.

Bản thân đội ngũ IT cũng mệt mỏi, vì thiếu quy trình, thiếu công cụ, và đặc biệt, thiếu niềm tin từ những người họ phục vụ.

Thay đổi nhận thức: từ IT cost center đến đối tác

Trên cương vị IT Lead, tôi nhận ra nếu cứ tiếp tục tình trạng này, hình ảnh IT sẽ ngày càng xấu hơn trong mắt các phòng ban và ban giám đốc. Không thể chấp nhận việc IT bị xem là “kẻ tiêu tiền” mà chẳng mang lại giá trị gì, tôi quyết định thay đổi tư duy về cách vận hành dịch vụ.

Thay vì coi doanh nghiệp là “nội bộ”, chúng tôi bắt đầu coi họ là khách hàng chính thống. Trong bối cảnh ấy, chúng tôi áp dụng tư duy “Designing and Improving Customer Journey” trong ITSM. Mục tiêu là xây dựng “hành trình khách hàng” rõ ràng cho từng tương tác của người dùng với dịch vụ IT:

  • Điểm tiếp xúc (touchpoint) đầu tiên khi gặp vấn đề là gì?
  • Họ sẽ đi qua những bước nào?
  • Điều gì khiến họ bế tắc và mất thời gian nhiều nhất?

Tôi đặt vấn đề trực tiếp với ban giám đốc: “Nếu IT được vận hành như một đơn vị cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp, chúng ta sẽ thấy chất lượng tăng lên rõ rệt. Đồng thời, thay vì thuê dịch vụ ngoài, IT nội bộ sẽ là lựa chọn hiệu quả và tiết kiệm hơn nhiều.”

Điều này đòi hỏi thay đổi nhận thức không chỉ từ phía doanh nghiệp, mà còn từ chính đội ngũ IT. Nếu chúng tôi muốn được nhìn nhận như một đối tác chiến lược, trước hết IT phải thấu hiểu nhu cầu của mọi phòng ban và chứng minh khả năng cung cấp dịch vụ một cách minh bạch, chuyên nghiệp. Bước ngoặt lớn ở đây là sự so sánh “dịch vụ IT hiện tại” với “dịch vụ IT thuê ngoài”:

  • Chúng tôi sẵn sàng đặt mình vào tình huống cạnh tranh, đưa ra cam kết về chất lượng, tốc độ và chi phí.
  • Từ đó, giá trị của đội ngũ IT nội bộ sẽ được làm rõ: chúng tôi có lợi thế hiểu biết sâu về quy trình nội bộ, tương tác gần gũi, linh hoạt cao, và luôn có thể phát triển “theo nhu cầu riêng” của công ty.

Chính nhờ tư duy “tôi là nhà cung cấp, bạn là khách hàng” này, từng thành viên trong đội IT bắt đầu chuyển góc nhìn từ “chỉ biết sửa lỗi” sang “làm thế nào để người dùng có trải nghiệm tốt nhất và hiệu quả nhất”.

5 cải tiến đưa IT ra khỏi vị trí cost center

Để hiện thực hóa tư duy dịch vụ, chúng tôi lập tức tiến hành một loạt cải tổ:

1. Xây dựng quy trình Helpdesk chuyên nghiệp

  • Triển khai hệ thống ticketing: mọi yêu cầu hỗ trợ đều được ghi nhận, phân loại, theo dõi minh bạch. Mỗi ticket có thời hạn xử lý cụ thể, giúp tránh tình trạng “trôi yêu cầu”.
  • Phân chia cấp độ hỗ trợ (L1, L2, L3): ai phụ trách vấn đề nào, thời gian phản hồi ra sao, tất cả được quy định rành mạch.

2. Đặt ra SLA và KPI rõ ràng

  • Chúng tôi xây dựng SLA cho từng loại yêu cầu. Ví dụ, yêu cầu khẩn cấp về bảo mật phải được phản hồi trong vòng 15 phút; yêu cầu đổi mật khẩu trong 2 giờ…
  • KPI được gắn liền với từng cá nhân: tỷ lệ hoàn thành yêu cầu đúng hạn, mức độ hài lòng của người dùng, thời gian trung bình xử lý…

3. Áp dụng công nghệ AI hỗ trợ

  • Chatbot xử lý ngay các yêu cầu đơn giản 24/7, giảm tải công việc cho nhân viên IT, cho phép họ tập trung vào các vấn đề phức tạp hơn.

4. Phát triển cổng thông tin tự phục vụ (Self-Service Portal)

  • Người dùng có thể tự tra cứu hướng dẫn, video hướng dẫn, thậm chí tự “chẩn đoán” lỗi thường gặp. Việc này vừa tiết kiệm thời gian, vừa giúp họ chủ động hơn.

5. Liên tục đo lường và nhận phản hồi

  • Sau mỗi yêu cầu, chúng tôi gửi khảo sát NPS (Net Promoter Score), ghi nhận ý kiến người dùng, tổ chức họp định kỳ với đại diện các phòng ban để cải thiện tức thời.

Nhờ những thay đổi này, khối lượng công việc (workload) dần được kiểm soát, các trường hợp “mất hút” yêu cầu giảm đáng kể. Đội IT lấy lại tinh thần, còn nhân viên toàn công ty cũng bắt đầu thở phào nhẹ nhõm khi họ không còn “chờ mòn mỏi” để được hỗ trợ.

“Đời không như mơ”: thách thức khi đưa IT ra khỏi vị trí cost center

Dù đã có những khởi đầu đáng khích lệ, chặng đường chuyển đổi hóa ra gian nan hơn nhiều so với dự đoán:

Sự chống đối trong chính đội ngũ IT

  • Nhiều nhân viên IT “quen nếp cũ”, thích làm việc theo kinh nghiệm riêng, không muốn bị “theo dõi” qua ticketing và SLA. Họ cho rằng đây là “đống thủ tục phiền phức”.
  • Lo sợ bất cứ sai sót nào cũng “lộ sáng”, tạo áp lực và sợ mất vị thế cá nhân.

Nhân viên công ty không muốn thay đổi

  • Từ xưa, chỉ cần nhắn tin hoặc gọi thẳng “anh A”, “chị B” bên IT là được giải quyết. Họ kháng cự việc phải lập ticket, theo quy trình, vì “quá phiền”.
  • Một số phòng ban vẫn giữ định kiến: “IT cứ chậm thế mà đòi quy trình, chắc càng chậm hơn nữa.”

Ban giám đốc liên tục challenge

  • Thời gian đầu, dù áp dụng quy trình, kết quả vẫn không bằng một nửa so với kỳ vọng (và so với phương án thuê ngoài), khiến ban giám đốc nghi ngại: “Tại sao chúng ta không thuê ngoài cho nhanh?”
  • Chưa kể, nhiều khoản chi phí phát sinh (mua công cụ, triển khai đào tạo…) phải giải trình rõ ràng, gây áp lực ngân sách.

Tinh thần teamwork nhiều lúc lung lay

  • Thất bại liên tiếp ở những tuần đầu, ticket vẫn ùn ứ, người dùng phàn nàn, thành viên IT đổ lỗi lẫn nhau.
  • Áp lực từ lãnh đạo, sự chê bai của một số phòng ban, cộng thêm xích mích nội bộ, khiến anh em tưởng như gục ngã.

Đây là giai đoạn khó khăn nhất, khi vừa phải “chạy dự án” để xây dựng lại dịch vụ, vừa phải “dọn dẹp” mớ hỗn độn còn tồn đọng, đồng thời liên tục thuyết phục cả đội ngũ nội bộ lẫn ban lãnh đạo tin vào hướng đi mới.

Tuy nhiên, chính trong những lúc bế tắc nhất, chúng tôi nhận ra chỉ có tinh thần đoàn kết mới giúp vượt qua, với sứ mệnh thay đổi góc nhìn của business về IT và nâng tầm dịch vụ.

Đội ngũ IT liên tục tổ chức các buổi trao đổi, nhìn nhận lại sai sót, lắng nghe tâm tư nhau để thấu hiểu thay vì đổ lỗi. Mỗi người ý thức mình là một mắt xích trong bức tranh lớn, cùng nhau “nâng đỡ” thay vì cô lập. Chúng tôi đặt trong tâm “khách hàng là trung tâm”, bên cạnh đó kiên trì truyền thông nội bộ, giải thích với nhân viên toàn công ty về ý nghĩa của quy trình mới. Ban giám đốc cũng được báo cáo tiến độ theo tuần, thể hiện minh bạch cả thành công lẫn khó khăn.

Chính nhờ sự nỗ lực không ngừng, từng bước, từng tuần, các chỉ số mới từ từ tốt lên.

Học viên Hạt giống lãnh đạo số trình bày trước lớp – IT nội bộ cần chứng minh giá trị bằng số liệu để thoát khỏi vị trí cost center
Học viên trình bày giải pháp trong một buổi học.

Thành quả: IT trở thành lợi thế cạnh tranh

Sau nhiều tháng nỗ lực, diện mạo của IT tại To The Moon bắt đầu thay đổi rõ rệt:

  • Thời gian xử lý yêu cầu: giảm đáng kể, số lượng ticket chờ quá 24 giờ giảm hơn 70%.
  • Điểm NPS: từ mức âm (người dùng không hài lòng) sang dương, và còn tăng dần theo thời gian.
  • Tinh thần đội ngũ IT: không còn mệt mỏi chắp vá, nay ý thức rõ ý nghĩa công việc khi kết quả được ghi nhận và tôn vinh.
  • Niềm tin từ ban giám đốc và các phòng ban: thay đổi triệt để. Họ nhận ra dịch vụ IT nội bộ, nếu vận hành bài bản, hoàn toàn cạnh tranh ngang ngửa với thuê ngoài, thậm chí vượt trội nhờ sự am hiểu quy trình và linh hoạt theo nhu cầu công ty.

Quan trọng hơn, chúng tôi đã chứng minh với ban lãnh đạo rằng IT không còn là gánh nặng. Nhờ tự tin vào chất lượng dịch vụ, IT chủ động đưa ra nhiều đề xuất công nghệ tối ưu chi phí, tăng hiệu suất và mở rộng kênh doanh thu.

Từ đó, IT được nhìn nhận như một đối tác chiến lược, luôn đồng hành cùng công ty trong mọi dự án mới, trở thành lợi thế cạnh tranh khi To The Moon áp dụng những giải pháp sáng tạo để phục vụ khách du lịch trên khắp thế giới.

Đoạn kết: từ cost center đến profit center

Thay vì cam chịu những “rào cản” cũ, chúng tôi đã biến mỗi tương tác với IT thành trải nghiệm dễ chịu và vượt mong đợi. Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ hỗ trợ, IT còn vươn lên thành một đối tác chiến lược không thể thiếu trong sự phát triển chung.

Từ chỗ bị xem là “chỉ biết tiêu tiền”, IT nay khẳng định vị thế profit center, chứng minh rằng đầu tư đúng đắn vào công nghệ và con người không chỉ xứng đáng, mà còn mang tới lợi thế cạnh tranh bền vững.

Tất nhiên, chặng đường tiếp theo vẫn còn nhiều thử thách, nhưng với nền tảng mới và tư duy “khách hàng là trung tâm” ngày một rõ nét, chúng tôi tin rằng IT sẽ tiếp tục là động lực đưa To The Moon bay cao và tiến xa trên thị trường toàn cầu.

Góc nhìn của Ban biên tập: 4 câu hỏi để biết IT của bạn có đang là cost center

  1. Người dùng có một kênh duy nhất để yêu cầu hỗ trợ, hay vẫn “gọi thẳng anh A, chị B”?
  2. Mỗi loại yêu cầu đã có SLA, và SLA đó có được báo cáo định kỳ cho ban điều hành không?
  3. Bộ phận IT có đo mức hài lòng (NPS, CSAT) sau mỗi yêu cầu không?
  4. Khi ban giám đốc hỏi “sao không thuê ngoài?”, IT có số liệu để so sánh về chất lượng, tốc độ và chi phí không?
Học viên Hạt giống lãnh đạo số Hà Nội – cộng đồng nơi các bài thu hoạch về IT cost center và quản trị dịch vụ được chia sẻ
Học viên Hạt giống lãnh đạo số tại Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp về IT cost center

IT cost center là gì?

IT cost center là cách doanh nghiệp xếp bộ phận IT vào nhóm trung tâm chi phí: được cấp ngân sách để vận hành, nhưng không được đánh giá theo giá trị tạo ra. Hệ quả là IT thường bị cắt giảm ngân sách đầu tiên và ít được tham gia vào quyết định kinh doanh.

IT cost center khác profit center thế nào?

Cost center được đo bằng chi phí bỏ ra, còn profit center được đo bằng giá trị hoặc doanh thu mang lại. Một bộ phận IT nội bộ hiếm khi trực tiếp bán dịch vụ ra ngoài, nhưng có thể được nhìn nhận như profit center khi chứng minh được hiệu quả, khoản tiết kiệm và cơ hội doanh thu mà mình tạo ra.

Làm sao để IT thoát khỏi vị trí cost center?

Theo trải nghiệm của tác giả, IT cần vận hành như một nhà cung cấp dịch vụ: coi người dùng là khách hàng, thiết kế lại hành trình hỗ trợ, đặt SLA và KPI, đo NPS sau mỗi yêu cầu và báo cáo minh bạch cho ban điều hành cả thành công lẫn khó khăn.

SLA giúp gì cho bộ phận IT nội bộ?

SLA (Service Level Agreement) biến lời hứa “sẽ hỗ trợ nhanh” thành cam kết đo được, ví dụ phản hồi sự cố bảo mật trong 15 phút. Khi có SLA, cả người dùng và ban lãnh đạo đều có cùng một thước đo để đánh giá IT, thay vì cảm nhận.

Nên tự vận hành IT hay thuê ngoài?

Không có câu trả lời chung. Bài học từ câu chuyện này là IT nội bộ nên chủ động đặt mình vào thế so sánh với thuê ngoài về chất lượng, tốc độ và chi phí. Lợi thế của IT nội bộ là hiểu quy trình, gần người dùng và linh hoạt theo nhu cầu riêng của doanh nghiệp.

Tham khảo và đọc thêm

Ghi chú: bài viết dựa trên ITIL 4. AXELOS (thuộc PeopleCert) đã công bố ITIL (Version 5) năm 2026; các khái niệm trong bài vẫn là nền tảng của phiên bản mới.

Câu chuyện của anh Hùng Lê là một trong nhiều bài thu hoạch sau chủ đề ITSM của chương trình huấn luyện Hạt giống lãnh đạo số. Nếu bạn đang dẫn dắt một đội IT và muốn được huấn luyện cùng những người đi trước, xem thông tin tuyển sinh mùa mới.

VỀ TÁC GIẢ

HL

Hùng Lê
Head of Security and Compliance · Discova
Hạt giống lãnh đạo số mùa 8 · Hà Nội

Bài thu hoạch sau chủ đề huấn luyện Quản trị dịch vụ CNTT (ITSM). Ban biên tập Digital Leaders Coaching bổ sung phần tóm tắt, câu hỏi thường gặp và tài liệu đọc thêm.

Xem hồ sơ tác giả →

Huấn Luyện Hạt Giống Lãnh Đạo Số phi lợi nhuận cho những người dẫn dắt chuyển đổi số: rèn năng lực trên chính bài toán thật, cùng những người đi trước.

Theo dõi

Ghi danh - ứng tuyển

Copyright @2026  All Right Reserved – Designed and Developed by Digital Leaders.Coach